Hãng pin mặt trời thua lỗ, cắt giảm nhân sự: người mua ở Việt Nam giữ quyền bảo hành 25–30 năm thế nào?

Nhiều khách hàng gần đây hỏi INSOLAR: tấm pin đang rẻ chưa từng có, nhưng đọc tin các hãng lớn thua lỗ, cắt giảm nhân sự thì liệu lời hứa bảo hành 25–30 năm có còn chắc chắn? Bài này giải thích tình hình ở mức cần thiết và tập trung vào việc người mua nên làm.

Bức tranh ngành ở mức người mua cần biết

Theo Reuters tổng hợp báo cáo của 5 hãng lớn (LONGi, Trina, Jinko, JA Solar, Tongwei), tổng nhân sự cuối năm 2025 còn 154.061 người, giảm khoảng 21% so với một năm trước, sau khi đã giảm 31% trong năm 2024. Giá bán tấm pin bình quân của nhóm này, theo hãng tư vấn Thunder Said Energy, giảm từ khoảng 350 USD/kW (2019) xuống 130 USD/kW (2025); biên lợi nhuận hoạt động bình quân năm 2025 ở mức âm. Từ 01/01/2027, Trung Quốc dự kiến áp tiêu chuẩn tiêu hao năng lượng chặt hơn với khâu polysilicon, tấm wafer và yêu cầu hiệu suất cao hơn với tấm pin.

Với người mua, điều này có ba hệ quả thực tế:

• Giá thiết bị đang ở vùng thấp, thuận lợi cho người lắp mới.
• Ngành đang sàng lọc: hãng nhỏ, dòng sản phẩm công nghệ cũ có thể bị ngừng sản xuất; nhà phân phối nhập lô giá rẻ rồi rút khỏi thị trường cũng không hiếm.
• Bảo hành dài hạn phụ thuộc vào sức khoẻ của bên cam kết. Tấm pin thường có bảo hành sản phẩm 12–15 năm và bảo hành công suất 25–30 năm; đó là lời hứa kéo dài hơn vòng đời của nhiều doanh nghiệp.

Pháp luật Việt Nam bảo vệ người mua ở điểm nào

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2024) quy định tại Điều 30: tổ chức, cá nhân kinh doanh phải công bố công khai chính sách bảo hành và thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo hành với hàng hóa do mình cung cấp; nếu sửa từ 03 lần trở lên trong thời hạn bảo hành mà không khắc phục được thì phải đổi hàng hoặc trả lại tiền. Quan trọng nhất:

Bên kinh doanh vẫn chịu trách nhiệm bảo hành kể cả khi ủy quyền hoặc thuê tổ chức, cá nhân khác thực hiện (Điều 30, khoản 2, điểm g).

Điều 21 cũng yêu cầu bên bán cung cấp thông tin về chính sách bảo hành và khả năng cung ứng linh kiện, phụ kiện thay thế. Nghĩa là người mua ở Việt Nam không phải "đi kiện hãng ở nước ngoài": đầu mối là đơn vị đã bán và lắp cho bạn, cùng nhà nhập khẩu, phân phối chính thức. Vì vậy, sự bền vững của đơn vị bán trong nước quan trọng không kém tên tuổi của hãng.

Nên làm gì khi chọn mua

• Chọn dòng sản phẩm đang sản xuất chính, công nghệ hiện hành, tránh lô tồn kho đời cũ giá quá rẻ, vì khi hỏng sẽ khó tìm tấm thay cùng kích thước, công suất.
• Hỏi rõ ai là bên bảo hành tại Việt Nam: tên pháp nhân nhà nhập khẩu, phân phối; có văn phòng, kho bảo hành trong nước hay không.
• Đọc điều kiện bảo hành công suất: mức suy giảm năm đầu, mức suy giảm mỗi năm sau đó, và cách đo, chứng minh suy giảm.
• Ưu tiên hãng có cơ chế bảo đảm bảo hành độc lập (ví dụ bảo hiểm bảo hành của bên thứ ba) nếu hãng công bố trong tài liệu bảo hành.
• Ghi số seri từng tấm pin, biến tần vào biên bản nghiệm thu; kiểm tra seri trên trang tra cứu của hãng nếu có.

Giấy tờ cần giữ suốt vòng đời hệ thống

• Hóa đơn GTGT ghi rõ chủng loại, số lượng thiết bị.
• Phiếu, giấy chứng nhận bảo hành của hãng và của đơn vị lắp đặt, kèm chính sách bảo hành đã được công bố.
• Danh sách số seri, datasheet đúng model đã lắp.
• Biên bản nghiệm thu, ảnh lắp đặt, và dữ liệu sản lượng trên ứng dụng giám sát (bằng chứng khi cần chứng minh suy giảm công suất).

Kết luận

Giá rẻ là cơ hội thật, nhưng giá trị của một hệ điện mặt trời nằm ở 20–25 năm vận hành. Hãy chọn thiết bị và đơn vị bán dựa trên khả năng giữ lời hứa bảo hành, giữ đủ giấy tờ ngay từ ngày nghiệm thu, và khi có lỗi thì yêu cầu bên đã bán cho bạn xử lý theo Điều 30 Luật 19/2023/QH15.