Đề xuất hạn chế xuất khẩu công nghệ pin mặt trời của Trung Quốc: người mua ở Việt Nam có cần lo?

Lưu ý trước khi đọc: nội dung dưới đây dựa trên một dự thảo đang lấy ý kiến của Trung Quốc, chưa có hiệu lực và chưa rõ ràng ở nhiều điểm. Danh mục cuối cùng, mức phân loại từng công nghệ và ngày áp dụng có thể thay đổi. Bài viết chỉ để khách hàng tham khảo, không phải căn cứ để thay đổi kế hoạch đầu tư.

Ngày 16/10/2026, Bộ Thương mại và Bộ Khoa học – Công nghệ Trung Quốc công bố Thông báo số 48 năm 2026, lấy ý kiến về việc sửa đổi “Danh mục công nghệ cấm và hạn chế xuất khẩu”. Dự thảo có 40 công nghệ, trong đó 12 công nghệ thuộc lĩnh vực quang điện. Nhiều khách hàng hỏi INSOLAR: việc này có làm tấm pin đắt lên, khan hàng, hay nên mua ngay? Dưới đây là cách hiểu đúng.

Dự thảo nói gì (theo văn bản gốc)

• Đối tượng quản lý là công nghệ sản xuất, không phải hàng hoá: quy trình sản xuất polysilicon, tấm wafer và cell, cùng một số thiết bị cốt lõi mang các công nghệ đó.
• Theo tổng hợp của tạp chí chuyên ngành pv magazine, nhóm đề xuất cấm gồm công nghệ cell tandem perovskite–silicon hiệu suất từ 30%, phủ perovskite khổ lớn, wafer siêu mỏng; nhóm đề xuất hạn chế (phải xin phép) gồm một số quy trình hiệu suất cao cho cell TOPCon, HJT, BC. Việc phân loại chi tiết từng mục nằm trong phụ lục dự thảo và còn có thể điều chỉnh.
• Hạn góp ý: 15/11/2026. Trong thời gian chờ, Trung Quốc áp dụng đăng ký tạm thời trước khi chuyển giao các công nghệ trong danh sách ra nước ngoài.
• Trong phần giải đáp của người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, có nêu rõ: sản phẩm sản xuất bằng các công nghệ này không thuộc phạm vi quản lý, và việc sửa đổi không nhằm vào quốc gia hay doanh nghiệp cụ thể nào.

Điều này có nghĩa gì với người mua ở Việt Nam

1. Tấm pin, cell thành phẩm nhập về không bị cấm theo dự thảo. Nếu giữ nguyên như giải đáp nói trên, nguồn hàng tấm pin TOPCon, HJT, BC đang bán phổ biến không bị ảnh hưởng trực tiếp. Chưa có cơ sở để cho rằng giá sẽ tăng đột biến vì riêng chính sách này.

2. Tác động (nếu có) nằm ở các nhà máy đặt ngoài Trung Quốc. Doanh nghiệp muốn xây hoặc nâng cấp dây chuyền polysilicon, wafer, cell ở nước ngoài bằng công nghệ Trung Quốc có thể phải xin phép, chậm tiến độ hoặc tốn thêm chi phí tuân thủ. Đây là nhận định của các nhà phân tích được pv magazine dẫn lại, chưa phải số liệu đo được. Với chủ nhà lắp vài chục tấm pin, ảnh hưởng này là gián tiếp và chưa thể lượng hoá.

3. Pin perovskite/tandem chưa phải lựa chọn thực tế cho mái nhà hôm nay. Công nghệ này mới ở giai đoạn đầu thương mại hoá, chưa có dữ liệu vận hành ngoài trời dài hạn như tấm silicon. Không nên hoãn lắp đặt để chờ loại pin này, cũng không nên vội mua vì sợ "bị cấm".

INSOLAR khuyên bạn nên làm gì

• Giữ kế hoạch đầu tư như bình thường, chọn tấm pin theo nhu cầu thực tế: công suất, diện tích mái, ngân sách và thời gian hoàn vốn.
• Ưu tiên công nghệ đã kiểm chứng (TOPCon, HJT, BC), có chứng nhận IEC 61215/IEC 61730 và chính sách bảo hành rõ ràng từ hãng.
• Cảnh giác với lời chào hàng gây áp lực kiểu "sắp cấm, giá sắp tăng, phải mua ngay". Theo văn bản gốc, đây vẫn là dự thảo, và sản phẩm thành phẩm nằm ngoài phạm vi.
• Đại lý, nhà thầu nên theo dõi bản chính thức sau 15/11/2026. Nếu danh mục cuối cùng khác dự thảo, INSOLAR sẽ cập nhật tư vấn.

Tóm lại: đây là tín hiệu cần theo dõi, chưa phải quy định. Với khách hàng lắp điện mặt trời ở Việt Nam, chưa có lý do để thay đổi quyết định mua hay thời điểm lắp đặt.